Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης
Τι είναι η Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης;
Αποδοχή
Στη ΘΑΔ, αποδοχή σημαίνει να αναγνωρίζουμε και να «κάνουμε χώρο» σε δύσκολες εσωτερικές εμπειρίες που δεν είναι υπό τον έλεγχό μας (όπως σκέψεις, αναμνήσεις, συναισθήματα, σωματικές αισθήσεις) αντί να παλεύουμε να τις αποφύγουμε ή να τις εξαλείψουμε. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, θα αποκτήσετε εργαλεία που θα σας βοηθήσουν να καλλιεργήσετε αυτή τη στάση στην καθημερινότητά σας:
- Γνωσιακή Αποκόλληση (cognitive defusion): Θα μάθετε να βλέπετε τις σκέψεις σας απλώς ως σκέψεις- προϊόντα του νου σας- και όχι ως απόλυτες αλήθειες.
- Για παράδειγμα, μπορεί να παρατηρήσετε ότι εμφανίζεται η σκέψη «είμαι αποτυχημένος», όπως ένα κύμα που έρχεται από τη θάλασσα και μετά επιστρέφει πίσω. Εσείς μπορείτε να παρακολουθείτε αυτή τη σκέψη από την «στεριά» χωρίς να σας παρασύρει. Βλέποντας με αυτό τον τρόπο τις σκέψεις σας, δεν αγκιστρώνεστε στο περιεχόμενό τους και δεν τις αφήνετε να καθορίζουν τις πράξεις σας και να σας απομακρύνουν από όσα έχουν σημασία για εσάς.
- Επαφή με την παρούσα στιγμή (contact with the present moment): Θα αναπτύξετε δεξιότητες ενσυνειδητότητας για να παραμένετε συνδεδεμένοι με τον εαυτό σας στο εδώ και τώρα, είτε αυτό συνοδεύεται από ευχάριστα είτε δυσάρεστα συναισθήματα, χωρίς να το κρίνετε.
- Για παράδειγμα: Μια απλή άσκηση ενσυνειδητότητας περιλαμβάνει να φέρετε για λίγα λεπτά την προσοχή σας στην αναπνοή σας, στον αέρα που εισέρχεται και εξέρχεται από τα ρουθούνια σας, στην κίνηση του στήθους σας που ανεβοκατεβαίνει. Κάθε φορά που παρατηρείτε ότι οι σκέψεις απομακρύνουν τον νου σας από το παρόν, απλώς το αναγνωρίζετε και φέρνετε ξανά απαλά την προσοχή σας στην αναπνοή.
- Παρατηρητής εαυτός/εαυτός ως πλαίσιο (observer self/self as context): Θα μάθετε να διαχωρίζετε τον εαυτό σας από τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας, κατανοώντας ότι δεν είστε οι σκέψεις και τα συναισθήματά σας, αλλά μπορείτε να τα παρατηρείτε από μια σταθερή και ασφαλή θέση.
- Για παράδειγμα, σκεφτείτε τον εαυτό σας σαν τον ουρανό, και τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας σαν τα σύννεφα που περνούν. Ο ουρανός δεν είναι τα σύννεφα· όσα σύννεφα και αν περάσουν, ο ουρανός παραμένει πάντα εκεί, σταθερός.
Δέσμευση
Η δέσμευση στη ΘΑΔ εκφράζει τη συνειδητή απόφαση να ενεργούμε σύμφωνα με τις προσωπικές μας αξίες, ακόμη και όταν παράλληλα βιώνουμε ψυχικό πόνο, δυσκολίες ή αβεβαιότητα. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, θα ανακαλύψετε τις αξίες σας (values), δηλαδή τις βαθύτερες επιθυμίες της καρδιάς σας και, έχοντάς τες ως πυξίδα, θα κάνετε μικρά και σταθερά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση (commited action), δημιουργώντας έτσι μια ζωή αυθεντική, γεμάτη νόημα και πληρότητα.
- Για παράδειγμα: Η Μ. αντιμετωπίζει καταθλιπτικά επεισόδια και συχνά απομονώνεται, απορρίπτοντας προσκλήσεις από φίλους λόγω έλλειψης ενέργειας και διάθεσης. Μέσα από τη ΘΑΔ συνειδητοποιεί ότι η σύνδεση με τους ανθρώπους που αγαπά και η διασκέδαση είναι βασικές αξίες για εκείνη. Έτσι, μαθαίνει να «κάνει χώρο» για τη θλίψη και το αίσθημα κόπωσης, και δεσμεύεται να συναντήσει μια φίλη για καφέ. Παρά το γεγονός ότι η διάθεση δεν αλλάζει αμέσως, η πράξη αυτή την φέρνει πιο κοντά στις αξίες της και της δίνει μια αίσθηση ζωντάνιας.
ΘΑΔ στην πράξη: Τι να περιμένετε;
Σε τι μπορεί να βοηθήσει η ΘΑΔ;
- Άγχος (γενικευμένο άγχος, κοινωνικό άγχος, φοβίες, πανικός- αγοραφοβία)
- Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
- Κατάθλιψη
- Χρόνιος Πόνος
- Περιπλεγμένο πένθος
- Σωματικές ασθένειες